Gensanportal - Mindanao News Blog

Kapin kun kulang 100 ka mga lider-lumad sa Mindanao nagtapok  alang sa Datu Bai-Conference alang sa pagpaundang sa dinagkong pagmina ug uban pang mga “pangkalamboang proyekto” nga nagadaot sa kinaiyahan ug sa yutang kabilin sa mga lumad.  Magpadayon ang ilang panagtapok hangtod sa Abril 27 sa San Isidro Labrador Parish, Digos City aron iduso ang maong tumong pinaagi sa mga kulturanhong pasundayag karun Abril 26 ug press conference Abril 27.

Ang maong mga lider naglangkob sa mga Bagobo, Ata-Manobo, Matigsalug, Obo ug Manobo sa Davao Region, B'laan and T'boli sa  Socsksargen, Higaonon, Kaolo, Banwaon ug Talaandig sa Northern Mindanao, Subanen sa Zamboanga Region ug Manobo sa Caraga.

Ang Datu Bai Conference nga gilunsad kagahapon (Abril 25)  nagpunting nga ang mga “pangkalamboang” proyekto  sama sa dinagkong pagmina, agribisnes, ug coal plants nangawkaw sa kasamtangan sa  ilang yutang kabilin.

Ang ulahing panghitabong landslide ug pagpatay sa pipila ka mga tawo sa Pantukan, Compostela Valley   kon  hain dunay  operasyon sa pagmina nagpakita lamang sa dakong posibilidad nga mahitabo sab kini sa  giingong mga lugar kon subsob nga mag-opereyt na ang mga dinagkung pagmina.

Sumala ni Datu Duluman Dausay, usa ka Ata-Manobo gikan sa Talaingod, Davao del Norte, samtang ang katawhang lumad lig-ong nagbarog batok sa pagmina sa rehiyon sa Davao, pakyas usab ang mga lokal nga opisyal sa pagbarog batok sa maong pagmina.

“Dili lamang kini pagdaot sa kinaiyahan, pagdaot usab kini sa kinabuhi,” matod sa mga  lider-lumad.

Gipunting sa mga  lider-lumad nga ang susamang mga proyekto wala nakatabang sa katawhan ilabi na sa katawhang lumad.

Ang pagkuha ba nila sa atong minerales mobalik ba kanato? Maka-alibyo ba ang mga plantasyon sa grabeng kagutom?” pangutana ni Jomorito Guaynon, usa ka lider sa tribong Higaonon gikan sa Bukidnon.

Ang mga Datu ug Bai sa kumperensya nag-ingon nga ang mga langyawng kompanya maoy hilabihang mabulahan sa maong mga proyekto samtang ginadaot niini ang kinaiyahan, kinabuhi ug kultura sa katawhang Lumad.

Unsay among ibilin sa among kaliwatan ug sa  sumusunod nga henerasyon kon mahanaw  na ang among kayutaan?” pangutana sa mga lider.

Gipadayag usab ni Datu Guibang Apoga, lider sa mga Ata-Manobo sa Talaingod, Davao del Norte, sa usa ka tawag sa telepono, ang iyang hagit sa mga lider-lumad nga dili magpaling-paling sa pagbarog batok sa mga proyekto nga nagapangdaot sa kinaiyahan.

Hagit usab ni Datu Guibang nga magpalig-on ang mga lider-lumad sa pagdepensa sa yutang kabilin ug kultura sa lumad.

Adunay 18 ka mga ethnolinguistic nga grupo sa Mindanao nga mokabat sa tulo (3) ka milyon ang populasyon. Susama ang ilang ginasinati nga mga  problema sa pagpangawkaw sa kinaiyahan, ug militarisasyon nga nanalipod sa maong mga proyekto.

Pipila sa  mga dagkong kompanya sa pagmina nga nangawkaw karon  sa mga lugar sa katawhang lumad mao ang Xstrata-SMI sa South Cotabato ug Davao del Sur, Toronto Ventures sa Zamboanga del Norte ug upat ka kompanya sa pagmina sa rehiyon sa Caraga.

Uban pang mga proyekto nga nagaguba sa komunidad sa katawhang lumad mao ang mga coal-fired power plant sa Davao del Sur ug sa Davao City nga gipanag-iyahan sa mga Aboitiz, Hedcor hydro-power plant sa Davao del Sur, mga plantasyon sama sa palm oil sa CARAGA ug jathropa  sa Bukidnon.

Comments (0)

Subscribe to this comment's feed

Name

Email

Website

Title

Comment

smaller | bigger

Subscribe via email (registered users only)

I have read and agree to the Terms of Usage.

Add Comment